Zeilen en knopen

Op een zeilboot zit overal touw. Aan de mast, aan het zeil, aan de steiger. Welke knoop je gebruikt hangt af van wat je wilt: vastleggen, verbinden, of juist een handig knobbeltje aan het eind. Hier zijn de vier knopen die je voor CWO 1 moet kennen.

Paalsteek

De paalsteek maakt een vaste lus aan het einde van een touw. Het mooie: hoeveel je er ook aan trekt, de lus trekt zichzelf niet dicht. Je kunt 'm makkelijk losmaken, zelfs als er spanning op staat.

Wanneer gebruik je 'm? Bijvoorbeeld als je je boot vastlegt aan een paal of ring op de steiger van de Geijenbreek. Of als je een sleeptouw aan de boeg moet bevestigen.

Onthouden hoe het moet? Het verhaaltje van het konijn helpt: "Het konijn komt uit zijn hol, loopt om de boom, en duikt weer terug in zijn hol."

Mastworp

De mastworp zet een touw razendsnel vast om een paal of mast. Twee slagen die elkaar klemmen. Je legt 'm in een paar seconden, en je krijgt 'm ook zo weer los.

Handig voor tijdelijke verbindingen — bijvoorbeeld om snel even iets aan de mast vast te leggen tijdens het opzetten van de boot. Voor permanente afmeerlijnen is de paalsteek beter, omdat een mastworp onder zware belasting kan verschuiven.

Achtknoop

De achtknoop is een stopknoop: een dik knobbeltje aan het einde van een touw, in de vorm van het cijfer 8.

Waarom heb je dat nodig? Omdat dunne touwtjes de neiging hebben om dwars door katrolletjes en oogjes te schieten op het verkeerde moment. Je wilt niet dat je schoot er ineens uitschiet als het hard waait. Een achtknoop aan het uiteinde voorkomt dat.

Een achtknoop blijft makkelijk losmaakbaar, ook na flink trekken — beter dan een gewone "platte" knoop, die op deze plek juist vast kan komen te zitten.

Platte knoop

De platte knoop verbindt twee touwen aan elkaar — maar alleen als ze even dik zijn. Verschillende diktes glippen los. De platte knoop ligt plat (vandaar de naam) en is symmetrisch.

Op de boot zelf gebruik je 'm niet zo vaak; eerder voor reefbanden om het zeil strakker te maken bij harde wind, of als je twee even dikke touwtjes ergens aan elkaar moet zetten.

Wist je dat? Onder zeilers wordt de paalsteek soms "de koning der knopen" genoemd. Niet omdat hij moeilijk is, maar omdat hij in zoveel situaties precies de juiste keuze is.

Je oefent deze knopen het beste droog op de wal — pak een touwtje in de tuin of in de zaal van het clubhuis, en knoop ze tien keer achter elkaar tot je ze zonder na te denken kunt leggen.

Gebaseerd op het CWO 1 handboek (Watersportverbond, 2017). Eigen tekst voor WSV De Breek.